İçindekiler
Bu yazıda neler bulacaksınız?Bir web sitesi yaptırmaya karar verdiğinizde aklınızda genellikle nasıl bir tasarım istediğiniz, sitenizin hangi özelliklere sahip olması gerektiği ve işletmenize nasıl katkı sağlayacağı gibi pek çok düşünce olur. Ancak başarılı bir proje ortaya çıkarmak için yalnızca güzel bir tasarımın veya işini bilen bir tasarımcının bulunması yeterli değildir; müşterinin beklentilerini doğru anlatması, tasarımcının bu beklentileri anlayarak uygulanabilir çözümler sunması ve iki tarafın proje boyunca iletişim hâlinde olması da en az teknik çalışmalar kadar önemlidir. Bu nedenle web tasarım sürecini yalnızca bir hizmet satın almak olarak değil, ortak bir hedef doğrultusunda yürütülen bir çalışma olarak değerlendirmek gerekir.
Şöyle düşünün: Bir işletme sahibi olarak yıllardır yaptığınız işi, müşterilerinizin nelere önem verdiğini ve rakiplerinizden hangi yönlerle ayrıldığınızı en iyi siz bilirsiniz. Tasarımcı ise bu bilgileri internet ortamında nasıl sunabileceği, ziyaretçilerin siteyi daha rahat kullanmasını nasıl sağlayabileceği ve görsel tasarımı nasıl şekillendirebileceği konusunda deneyime sahiptir. İki tarafın bilgisi bir araya geldiğinde ortaya yalnızca güzel görünen değil, işletmenin ihtiyaçlarına da cevap veren bir web sitesi çıkabilir.
Peki müşteri ile tasarımcı arasındaki iş birliği nasıl yürütülmeli, hangi konulara dikkat edilmeli ve proje sırasında yaşanabilecek sorunlar nasıl önlenmeli? Gelin, web sitesi hazırlama sürecini daha rahat ve verimli hâle getirecek önemli ayrıntılara birlikte bakalım.
Başarılı Bir Projenin İlk Adımı Beklentileri Açıkça Konuşmaktır
Web sitesi projelerinde karşılaşılan sorunların önemli bir bölümü, daha işe başlanmadan önce beklentilerin yeterince konuşulmamasından kaynaklanır. Müşteri aklındaki tasarımı tam olarak anlatamadığında, tasarımcı da neyin öncelikli olduğunu anlamakta zorlanabilir ve sonuçta ortaya çıkan çalışma her iki tarafın da yeniden düzenleme yapmak istediği bir projeye dönüşebilir.
Örneğin bir işletme sahibi, sade ve kurumsal bir web sitesi istediğini söyleyebilir; ancak onun sade tasarımdan ne anladığı ile tasarımcının düşündüğü görünüm birbirinden farklı olabilir. Müşteri büyük görseller, hareketli alanlar ve çok sayıda hizmet kutusu beklerken tasarımcı daha az öğe içeren, boşlukların ön planda olduğu bir tasarım hazırlayabilir. Burada taraflardan birinin mutlaka yanlış düşündüğünü söylemek doğru olmaz, çünkü sorun çoğu zaman beklentilerin yeterince ayrıntılı konuşulmamasıdır.
Bu nedenle proje başlamadan önce sitenin amacı, hedef kitlesi, tasarım tarzı, ihtiyaç duyulan sayfalar ve kullanılacak özellikler açıkça konuşulmalıdır. Müşterinin beğendiği örnek siteleri paylaşması, tasarımcının da bu örneklerin hangi yönlerini referans alacağını açıklaması, iki tarafın aynı hedefe odaklanmasını kolaylaştırır.
Müşteri İşletmesini ve İhtiyaçlarını En İyi Tanıyan Kişidir
Bir tasarımcı web sitesi hazırlama konusunda ne kadar deneyimli olursa olsun, müşterisinin işletmesini onun kadar yakından tanıması başlangıçta mümkün değildir. İşletmenin hangi hizmetleri sunduğu, müşterilerin hangi sorularla karşılaştığı, satış sürecinin nasıl ilerlediği ve firmanın rakiplerinden hangi özelliklerle ayrıldığı gibi bilgiler çoğunlukla işletme sahibinin sağlayabileceği ayrıntılardır.
Bu yüzden müşterinin yalnızca “Bana güzel bir site yapın.” diyerek bütün süreci tasarımcıya bırakması yerine, işletmesi hakkında gerekli bilgileri paylaşması çok daha sağlıklı bir başlangıç sağlar. Elbette müşterinin renk seçiminden teknik altyapıya kadar her konuyu bilmesi beklenmez; önemli olan, işletmenin hedeflerini ve ihtiyaçlarını doğru biçimde anlatmasıdır.
Örneğin bir mobilya firması için web sitesi hazırlanıyorsa firmanın özel üretim yapıp yapmadığı, hangi ürün gruplarında çalıştığı, teslimat bölgeleri ve müşterilerinin satın alma öncesinde en çok hangi konuları merak ettiği bilinmelidir. Bu bilgiler doğrultusunda hazırlanan bir site, yalnızca ürün fotoğraflarının sıralandığı bir sayfadan çok daha işlevsel olabilir.
Aynı şekilde hizmet veren bir işletmenin müşterileriyle nasıl iletişim kurduğu, teklif taleplerini nasıl değerlendirdiği ve hangi hizmetlerden daha fazla talep aldığı da tasarım sürecine yön verebilir. Kısacası müşteri kendi işini ne kadar doğru anlatırsa tasarımcının uygun bir çözüm üretmesi de o kadar kolaylaşır.
Tasarımcı Yalnızca Görsel Hazırlayan Kişi Değildir
Bazı işletme sahipleri web tasarımcısını yalnızca renkleri seçen, görselleri yerleştiren ve sayfaların görünümünü düzenleyen kişi olarak düşünebilir. Oysa profesyonel bir web sitesi çalışmasında tasarımcının görevi, görsel açıdan hoş bir sonuç ortaya çıkarmanın yanında ziyaretçilerin siteyi nasıl kullanacağını ve aradıkları bilgiye nasıl ulaşacağını da değerlendirmektir.
Örneğin müşteri ana sayfada çok sayıda animasyon kullanılmasını isteyebilir, ancak bu hareketli öğeler sayfanın açılmasını yavaşlatıyor veya ziyaretçinin asıl içeriğe odaklanmasını zorlaştırıyorsa tasarımcı farklı bir yaklaşım önerebilir. Benzer şekilde işletme sahibi bütün hizmetlerini tek bir sayfada anlatmak isteyebilir; fakat hizmetlerin kapsamı genişse ayrı sayfalar oluşturmak hem kullanıcı deneyimi hem de arama motorlarının içeriği anlaması açısından daha uygun olabilir.
Burada tasarımcının önerilerini açıklaması, müşterinin de bu önerilerin arkasındaki nedeni anlamaya çalışması önemlidir. Her öneriyi sorgulamadan kabul etmek gerekmediği gibi, yalnızca kişisel beğeniye dayanarak bütün teknik tavsiyeleri reddetmek de projenin kalitesini olumsuz etkileyebilir.
İyi bir iş birliğinde tasarımcı seçenekler sunar, avantajları ve dezavantajları açıklar, müşteri de işletmesinin ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak karar verir. Böylece proje kişisel tercihler arasında gidip gelmek yerine somut hedeflere göre ilerler.
Referans Siteler Üzerinden Konuşmak İşleri Kolaylaştırır
Bir tasarımı kelimelerle anlatmak bazen gerçekten zor olabilir. “Modern olsun, çok sade olmasın ama karmaşık da görünmesin.” gibi ifadeler ilk bakışta fikir verse de farklı kişiler tarafından farklı şekillerde yorumlanabilir. Bu nedenle müşterinin beğendiği web sitelerini tasarımcıyla paylaşması, beklentilerin daha net anlaşılmasına yardımcı olur.
Burada önemli olan, bir sitenin tamamının aynısını istemek yerine beğenilen özellikleri ayrı ayrı açıklamaktır. Örneğin bir sitenin menü düzenini, başka bir sitenin renk kullanımını, farklı bir sitenin hizmet kartlarını beğenebilirsiniz. Bu örnekleri paylaşırken hangi bölümün neden hoşunuza gittiğini de anlatmanız, tasarımcının nasıl bir sonuç beklediğinizi daha kolay anlamasını sağlar.
Elbette referans olarak gösterilen her özelliğin işletmenize uygun olması şart değildir. Çok büyük bir firmanın yüksek bütçeyle hazırlattığı ve özel yazılımlar kullanan bir site, küçük bir işletmenin ihtiyaçları için gereğinden fazla karmaşık olabilir. Tasarımcının görevi, örneklerdeki fikirleri inceleyerek işletmenizin bütçesine, hedeflerine ve teknik ihtiyaçlarına uygun bir çözüm geliştirmektir.
Bu nedenle örnek siteler birer yol gösterici olarak kullanılmalı, doğrudan kopyalanacak tasarımlar olarak değerlendirilmemelidir. İşletmenizin kendine özgü bir kimlik kazanması için tasarımın markanıza ve sunduğunuz hizmetlere uygun biçimde hazırlanması daha doğru bir yaklaşımdır.
İçeriklerin Zamanında Teslim Edilmesi Projeyi Hızlandırır
Web sitesi hazırlama sürecinde yalnızca tasarım ve yazılım çalışmaları yapılmaz; sayfalarda kullanılacak metinlerin, görsellerin, logonun, iletişim bilgilerinin ve hizmet açıklamalarının da hazırlanması gerekir. Bu içerikler zamanında paylaşılmadığında tasarımcı bazı alanları geçici metinlerle doldurmak zorunda kalabilir veya sayfaların tamamlanması gecikebilir.
Örneğin bir firma, hakkımızda sayfasında kullanılması gereken şirket bilgilerini haftalar sonra gönderirse tasarımın bu bölümü de son aşamaya kadar bekleyebilir. Üstelik içerikler sonradan değiştiğinde sayfa düzeninde yeniden çalışma yapılması gerekebilir. Bu durum hem zaman kaybına hem de gereksiz iş yüküne yol açabilir.
Bu nedenle proje başlarken hangi içeriklerin gerektiği belirlenmeli ve mümkün olduğunca düzenli şekilde hazırlanmalıdır. Logo dosyaları, hizmet açıklamaları, işletme bilgileri, iletişim kanalları ve kullanılmasına izin verilen görseller bir arada sunulabilir. İçerikler henüz hazır değilse hangi tarihte teslim edileceğinin konuşulması da faydalı olur.
Öte yandan tasarımcının da müşteriden hangi bilgileri beklediğini açıkça belirtmesi gerekir. Müşteri hangi dosyaları hazırlaması gerektiğini bilmediğinde gecikmeler yaşanabilir. Tarafların sorumluluklarını önceden belirlemesi, projenin daha düzenli ilerlemesine katkı sağlar.
Revizyon Sürecinde İletişimi Doğru Yönetmek Gerekir
Bir web sitesinin ilk taslağı hazırlandığında bazı değişikliklerin istenmesi son derece normaldir. Müşteri çalışmayı ilk kez bütün hâliyle gördüğünde daha önce düşünmediği ayrıntıları fark edebilir veya bazı bölümlerin beklentilerini tam olarak karşılamadığını düşünebilir. Bu nedenle revizyon sürecini bir sorun olarak görmek yerine projenin doğal bir parçası olarak değerlendirmek gerekir.
Ancak değişiklik taleplerinin nasıl iletildiği de oldukça önemlidir. Tasarımcıya farklı zamanlarda birbirinden bağımsız çok sayıda mesaj göndermek, aynı bölüm için sürekli yeni fikirler sunmak veya daha önce onaylanan tasarımı açıklama yapmadan değiştirmek sürecin uzamasına neden olabilir.
Bunun yerine değişiklikleri tek bir listede toplamak ve her maddenin ne amaçla istendiğini açıklamak daha verimli bir yöntemdir. Örneğin “Bu bölümü beğenmedim.” demek yerine “Bu alandaki metin mobil ekranda çok uzun görünüyor, daha kısa bir açıklamayla hizmetin temel faydasını öne çıkarabilir miyiz?” şeklinde bir geri bildirim vermek, sorunun ne olduğunu daha net ortaya koyar.
Aynı yaklaşım tasarımcı için de geçerlidir. Müşterinin talebi teknik açıdan uygun değilse yalnızca reddetmek yerine neden sorun oluşturabileceğini anlatmalı ve mümkünse alternatif bir çözüm önermelidir. Böylece iki taraf da birbirini anlamaya çalışır ve gereksiz tartışmaların önüne geçilebilir.
Her Değişiklik Projenin Kapsamını Etkileyebilir
Proje ilerledikçe yeni fikirlerin ortaya çıkması doğaldır. Başlangıçta yalnızca kurumsal bir web sitesi planlanırken daha sonra çevrim içi ödeme sistemi, üyelik alanı, gelişmiş rezervasyon modülü veya özel bir yönetim paneli istenebilir. Bu özellikler faydalı olabilir, ancak her yeni talebin çalışma süresini ve maliyeti etkileyebileceği unutulmamalıdır.
Örneğin basit bir iletişim formu ile müşterilerin hesap oluşturabildiği, geçmiş siparişlerini görebildiği ve çevrim içi ödeme yapabildiği bir sistem aynı kapsamda değildir. İkinci örnekte daha fazla geliştirme, test ve güvenlik çalışması gerekir. Bu nedenle proje başladıktan sonra kapsamı değiştiren talepler ortaya çıktığında, yapılacak işin ayrıntıları ve olası etkileri yeniden değerlendirilmelidir.
Müşteri açısından bakıldığında bütçesini ve teslim tarihini bilmek önemlidir. Tasarımcı açısından ise başlangıçta belirlenen iş kapsamının korunması, planlanan süreyi doğru kullanabilmek için gereklidir. Bu yüzden hangi özelliklerin fiyata dâhil olduğu, hangi değişikliklerin ek çalışma gerektireceği ve ek taleplerin nasıl değerlendirileceği başlangıçta konuşulmalıdır.
Bu yaklaşım müşteriyi gereksiz harcamalardan korurken tasarımcının da iş planını daha sağlıklı yönetmesini sağlar. Sonradan ortaya çıkan her fikrin hemen uygulanması yerine, gerçekten ihtiyaç duyulan özelliklerin önceliklendirilmesi çoğu zaman daha iyi sonuç verir.
Proje Takvimi ve Sorumluluklar Önceden Belirlenmelidir
Web sitesi projelerinde teslim tarihi yalnızca tasarımcının ne kadar hızlı çalıştığına bağlı değildir. İçeriklerin hazırlanması, müşteri onaylarının verilmesi, gerekli hesapların paylaşılması ve testlerin tamamlanması gibi farklı aşamalar da toplam süreyi etkiler. Bu nedenle gerçekçi bir takvim oluşturmak için iki tarafın da kendi sorumluluklarını bilmesi gerekir.
Örneğin tasarımcının ilk taslağı hazırlaması için belirli bir süre planlanmış olabilir, ancak müşterinin bu taslağı inceleyip geri bildirim vermesi de sürecin devam edebilmesi için gereklidir. Geri bildirim haftalarca gecikirse proje takviminin değişmesi şaşırtıcı değildir.
Projenin aşamalarını baştan belirlemek işleri kolaylaştırır. Önce ihtiyaçlar netleştirilir, ardından tasarım hazırlanır, müşteri değerlendirmesi yapılır, yazılım ve içerik çalışmaları tamamlanır, son olarak da site farklı cihazlarda test edilerek yayına alınır. Projenin kapsamına göre bu sırada farklı adımlar bulunabilir, ancak temel aşamaların herkes tarafından bilinmesi önemlidir.
Her iki tarafın da verdiği sözleri takip etmesi, gecikme ihtimali oluştuğunda bunu önceden haber vermesi ve iletişimi sürdürmesi, projenin daha sorunsuz tamamlanmasına yardımcı olur.
Web Sitesi Yayına Alındığında İş Birliği Tamamen Bitmez
Web sitesinin yayına alınması önemli bir aşamadır, ancak özellikle işletmenin dijital ihtiyaçları zaman içinde değişiyorsa çalışma burada tamamen sona ermeyebilir. Yeni hizmetler eklenmesi, iletişim bilgilerinin güncellenmesi, yazılım bileşenlerinin bakımı veya performans sorunlarının giderilmesi gibi konular daha sonra da gündeme gelebilir.
Bu nedenle proje başlamadan önce yayına alma sonrasında hangi desteklerin sunulacağı konuşulmalıdır. Teknik sorunlarda kiminle iletişime geçileceği, içerik değişikliklerinin nasıl yapılacağı ve bakım hizmetlerinin kapsamı netleştirildiğinde işletme sahibi ilerleyen dönemde ne yapacağını bilir.
Örneğin web sitesine yeni bir hizmet eklemek istediğinizde bu işlemi kendiniz yönetebilecek misiniz, yoksa tasarımcıdan destek mi alacaksınız? Yazılım güncellemeleri kim tarafından takip edilecek? Siteyle ilgili bir sorun yaşandığında hangi kanaldan destek talep edilecek? Bu soruların cevapları, web sitesinin uzun vadede daha sağlıklı kullanılmasına yardımcı olur.
Burada önemli olan, her küçük değişiklik için mutlaka dışarıdan hizmet almak veya bütün işlemleri işletme sahibinin kendisinin yapması gerektiğini düşünmemektir. En uygun yöntem, sitenin altyapısına ve işletmenin ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir.
İyi Bir İş Birliği Güven ve Karşılıklı Saygıyla Kurulur
Web sitesi projeleri sırasında zaman zaman fikir ayrılıkları yaşanabilir. Müşteri belirli bir tasarımı tercih ederken tasarımcı başka bir seçeneğin daha kullanışlı olacağını düşünebilir. Böyle durumlarda önemli olan, kimin haklı olduğunu kanıtlamaya çalışmak yerine işletmenin hedeflerine en uygun çözümü bulmaya odaklanmaktır.
Müşterinin tasarımcının emeğine ve uzmanlığına saygı göstermesi, tasarımcının da müşterinin ihtiyaçlarını ve bütçesini dikkate alması gerekir. Taraflardan birinin diğerini dinlemediği, kararların sürekli değiştiği veya sorumlulukların belirsiz kaldığı projelerde ilerlemek zorlaşabilir.
Güvenilir bir çalışma ilişkisinde beklentiler açıkça konuşulur, verilen sözler takip edilir ve sorunlar ortaya çıktığında çözüm odaklı hareket edilir. Tasarımcı yaptığı işin nedenlerini anlatırken müşteri de işletmesiyle ilgili bilgileri paylaşır ve gerekli kararları zamanında verir. Bu iletişim biçimi, yalnızca projenin tamamlanmasını değil, ortaya çıkan çalışmanın daha kullanışlı olmasını da destekler.
Web Sitesinin aBaşarısı Ortak Çabayla Gelişir
Başarılı bir web sitesi hazırlamak için müşterinin bütün teknik ayrıntıları bilmesi veya tasarımcının işletmeyle ilgili her şeyi kendiliğinden anlaması beklenemez. Önemli olan, iki tarafın kendi uzmanlık alanlarını ortaya koyması ve ortak hedef doğrultusunda birbirini desteklemesidir.
Müşteri işletmesini, hedef kitlesini ve beklentilerini doğru anlattığında; tasarımcı da bu bilgileri anlaşılır bir tasarıma, kullanışlı bir sayfa yapısına ve teknik açıdan uygun bir altyapıya dönüştürdüğünde çok daha sağlıklı bir sonuç elde edilebilir. Açık iletişim, zamanında geri bildirim, net bir proje kapsamı ve karşılıklı saygı da bu sürecin temel taşlarını oluşturur.
Eğer işletmeniz için yeni bir web sitesi hazırlatmayı düşünüyorsanız işe yalnızca tasarım örneklerini inceleyerek başlamayın; öncelikle hangi ihtiyaçları karşılamak istediğinizi, müşterilerinizin sitenizde ne yapmasını beklediğinizi ve projenin uzun vadede nasıl gelişebileceğini değerlendirin. Ardından EfeDizayn web tasarım hizmetlerini inceleyerek işletmenize uygun bir çözüm için ilk adımı atabilirsiniz. Unutmayın, iyi bir web sitesi yalnızca tasarımcının hazırladığı bir çalışma değil, doğru iletişimle şekillenen ortak bir projedir.



